ΑΥΓΟΥΣΤΙΤΙΔΑ: ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ Ή ΣΙΩΠΗΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ;

Ο Αύγουστος θεωρείται από πολλούς μήνας διακοπών, χαλάρωσης και ανεμελιάς. Όμως, για μια μεγάλη και ευάλωτη ομάδα του πληθυσμού, τους ηλικιωμένους, ο μήνας αυτός ενδέχεται να φέρει μαζί του σοβαρούς κινδύνους για την υγεία. Η λεγόμενη «Αυγουστίτιδα», ένας όρος που προέκυψε από την πολύχρονη εμπειρία των SOS ΙΑΤΡΩΝ, περιγράφει ένα άτυπο αλλά υπαρκτό κλινικό σύνδρομο που επηρεάζει δυσανάλογα τους ηλικιωμένους κατά τους θερινούς μήνες.

Τι είναι η Αυγουστίτιδα;

Η Αυγουστίτιδα δεν είναι μια συγκεκριμένη νόσος, αλλά ένα σύνολο κλινικών και κοινωνικών παραγόντων που συνδυάζονται και οδηγούν σε αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα ηλικιωμένων τον Αύγουστο. Προκύπτει από:

• Υψηλές θερμοκρασίες
• Έλλειψη φροντίδας από συγγενικά πρόσωπα (λόγω διακοπών)
• Απομόνωση και μοναξιά
• Υπολειτουργία υπηρεσιών υγείας

Οι ηλικιωμένοι που παραμένουν σε αστικά κέντρα όπως η Αθήνα, συχνά παραμελούνται άθελά τους, με αποτέλεσμα να επιδεινώνονται οι υπάρχουσες χρόνιες παθήσεις ή να καθυστερεί η αναγκαία ιατρική παρέμβαση.

Τεκμηρίωση από Μελέτη Πεδίου

Μελέτη των SOS ΙΑΤΡΩΝ το 2010 σε ηλικιωμένους ασθενείς από επισκέψεις κατ’ οίκον τον Αύγουστο και 738 τον Νοέμβριο έδειξε:

• Οι ασθενείς του Αυγούστου ήταν πιο ηλικιωμένοι
• Είχαν σοβαρότερες ασθένειες
• Χρειάζονταν συχνότερα επείγουσα εισαγωγή
• Είχαν χειρότερη πρόγνωση
• Η θνησιμότητα ήταν υπερδιπλάσια: 5% τον Αύγουστο έναντι 2% τον Νοέμβριο

Οι συχνότερες παθήσεις ήταν λοίμωξη του αναπνευστικού ή του ουροποιητικού, αφυδάτωση, θερμική εξάντληση και θερμοπληξία.

Πότε γίνεται επικίνδυνη;

Η Αυγουστίτιδα επιβαρύνει άτομα:

• Με προϋπάρχουσες καρδιολογικές ή αναπνευστικές παθήσεις
• Με γνωστικές διαταραχές ή άνοια
• Που μένουν μόνα τους και αδυνατούν να ζητήσουν βοήθεια
• Που δεν ενυδατώνονται σωστά ή δεν δροσίζονται επαρκώς

Η θερμοπληξία, οι αφυδατώσεις, οι λοιμώξεις του ουροποιητικού και οι παροξύνσεις ΧΑΠ είναι μόνο μερικές από τις επιπλοκές που συχνά υποτιμώνται.

Πώς μπορεί να προληφθεί;

Η πρόληψη της Αυγουστίτιδας δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό, αλλά ενσυναίσθηση, οργάνωση και φροντίδα:

• Μην αφήνετε ηλικιωμένους μόνους κατά τον Αύγουστο
• Ορίστε συγκεκριμένα άτομα για καθημερινή επικοινωνία
• Διασφαλίστε κλιματισμό και επαρκή ενυδάτωση
• Ζητήστε βοήθεια από υπηρεσίες κατ’ οίκον ιατρικής, όπως οι SOS ΙΑΤΡΟΙ
• Να υπάρχει διαθεσιμότητα φαρμάκων και προληπτικός έλεγχος πριν τις διακοπές

Αλήθειες και Μύθοι για την Αυγουστίτιδα

✕«Δεν πειράζει να μείνει μόνος για λίγες μέρες»
✓ Ακόμα και λίγες μέρες χωρίς φροντίδα αρκούν για να εκδηλωθεί κρίση υγείας.
✕ «Αν δεν κάνει ζέστη, δεν κινδυνεύει»
✓ Ο κίνδυνος δεν είναι μόνο θερμικός αλλά και κοινωνικός, η απομόνωση και η έλλειψη ελέγχου είναι καθοριστικοί παράγοντες.
✕ «Είναι πάντα έτσι τον Αύγουστο»
✓ Ο συστηματικός έλεγχος και η φροντίδα μπορούν να μειώσουν δραστικά τα περιστατικά.

Συμπέρασμα

Η Αυγουστίτιδα αποτελεί ένα σύγχρονο κοινωνικο-ιατρικό φαινόμενο, που αναδεικνύει τις αδυναμίες του καλοκαιρινού αστικού μοντέλου φροντίδας ηλικιωμένων. Δεν είναι ένας μύθος των γιατρών ή των στατιστικών, αλλά μια υπαρκτή και επικίνδυνη πραγματικότητα.
Η ενημέρωση, η πρόληψη και η έμπρακτη φροντίδα των ευάλωτων ομάδων είναι τα βασικά «αντίδοτα» σε αυτό το σιωπηλό πρόβλημα του Αυγούστου.
Ας μην αφήσουμε τον ήλιο και τις διακοπές να μας κάνουν να ξεχάσουμε τους ανθρώπους που μας μεγάλωσαν.

Γεώργιος Θεοχάρης
Παθολόγος, Πρόεδρος SOS ΙΑΤΡΩΝ